https://mirror.atariki.pl/w/index.php?action=history&feed=atom&title=XLXL - Historia wersji2026-10-03T09:20:45ZHistoria wersji tej strony wikiMediaWiki 1.46.0https://mirror.atariki.pl/w/index.php?title=XL&diff=4285&oldid=previmported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest2026-10-01T08:51:48Z<p>Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest</p>
<p><b>Nowa strona</b></p><div>Seria komputerów rozpoczęta w 1982 roku przez model [[1200XL]]. Cechą charakterystyczną komputerów i urządzeń peryferyjnych jest kremowo-brunatne ubarwienie i metalowe elementy wykończenia (np. klawisze funkcyjne).<br />
<br />
== Modele ==<br />
<br />
Do serii należą następujące komputery:<br />
<br />
=== Komputery seryjne ===<br />
<br />
* [[1200XL]] - pierwszy z serii (bezpośredni następca Atari [[1200]])<br />
* [[600XL]]<br />
* [[800XL]] - najbardziej znany model<br />
* [[800XLF]]<br />
* [[800XLS]]<br />
* [[900XLF]] - początkowa nazwa [[65XE]]<br />
<br />
=== Prototypy ===<br />
<br />
* [[1200XLS]]<br />
* [[1250XLD]] / [[1450XLD]]<br />
* [[800XLD]]<br />
* [[800XLCR]]<br />
* [[900XLA]]<br />
* [[1400XL]]<br />
* [[1450XL]]<br />
* [[1600XL]]<br />
* [[1650XLD]]<br />
* [[1850XLD]] - klon [http://pl.wikipedia.org/wiki/Amiga Amigi]<br />
<br />
== Peryferia ==<br />
<br />
Do serii XL należą następujące urządzenia peryferyjne:<br />
<br />
* [[1010]]<br />
* [[1020]]<br />
* [[1025]]<br />
* [[1027]]<br />
* [[1027plus]]<br />
* [[1029]]<br />
* [[1030]]<br />
* [[1050]]<br />
* [[1053]]<br />
* [[1055]]<br />
* [[1060]]<br />
* [[1064]]<br />
* [[1090]]<br />
* [[CX22]]<br />
* [[CX75]]<br />
* [[CX77]]<br />
<br />
== Gniazda ==<br />
<br />
Najważniejszą innowacją serii XL jest złącze [[PBI]] (nie ma go w 1200XL). Pozwala ono m.in. na podłączenie rozszerzenia pamięci (1064) oraz urządzeń peryferyjnych takich jak [[1090]], [[Multi I/O]] itp. Oprócz tego seria XL charakteryzowała się gniazdem kartridża umieszczonym ponad klawiaturą (słynna "popielniczka"). W tym miejscu występuje ono w modelu [[1200XLS]] i późniejszych.<br />
<br />
=== Lista gniazd ===<br />
<br />
* [[Gniazdo SIO|gniazdo SIO]]<br />
* dwa [[Gniazdo joysticka|gniazda joysticka]]<br />
* [[Gniazdo cartridge'a|gniazdo cartridge'a]]<br />
* [[PBI|gniazdo PBI]]<br />
* [[Gniazdo monitorowe|gniazdo monitorowe]]<br />
* [[Gniazdo zasilania|gniazdo zasilania]]<br />
* [[Gniazdo klawiatury|gniazdo klawiatury]] (wewnątrz komputera)<br />
<br />
== Klawiatura ==<br />
<br />
Klawiatura w tej serii ma 57 klawiszy zwykłych oraz klawisze funkcyjne: Help, Start, Select, Option, Reset.<br />
<br />
Klawisze funkcyjne mają znaczenie przy starcie komputera (w zależności od zainstalowanego [[OS]] - zobacz [[FAQ#Obsługa|FAQ - Obsługa]]). Oprócz wymienionych klawiszy funkcyjnych i standardowych elementów QWERTY klawiatura ma też takie klawisze jak "Control" czy "Escape".<br />
<br />
=== F1-F4 ===<br />
<br />
W modelach 1200XL, 1200XLS, 1200XLD, 1400XL, 1450XL, 1450XLD, 1600XL, 1650XLD, 1850XLD na klawiaturze znajdują się cztery dodatkowe klawisze funkcyjne F1-F4. Pozostałe ich nie mają, jednak odpowiednie procedury obsługi znajdują się w ROM-ie systemu operacyjnego, można więc te klawisze stosunkowo łatwo dodać. Trzeba jednak pamiętać, że jeśli komputer ma rozszerzenie pamięci zgodne ze [[130XE]], będzie konflikt.<br />
<br />
Klawisze F1-F4 można przedefiniować, maja one w systemie oddzielną od reszty klawiatury tablicę definicji wskazywaną wektorem FKDEFP ($60). System przypisuje im następujące znaczenie:<br />
<br />
* '''F1''' - przesunięcie kursora w górę (cursor up)<br />
* '''F2''' - przesunięcie kursora w dół (cursor down)<br />
* '''F3''' - przesunięcie kursora w lewo (cursor left)<br />
* '''F4''' - przesunięcie kursora w prawo (cursor right)<br />
* '''Shift/F1''' - ustawienie kursora w lewym górnym rogu ekranu (cursor home)<br />
* '''Shift/F2''' - ustawienie kursora w lewym dolnym rogu ekranu (cursor bottom)<br />
* '''Shift/F3''' - dosunięcie kursora do lewego marginesu (cursor to left margin)<br />
* '''Shift/F4''' - dosunięcie kursora do prawego marginesu (cursor to right margin)<br />
<br />
Część funkcji uzyskiwanych z klawiszem CONTROL jest zdefiniowana na stałe:<br />
<br />
* '''Ctrl/F1''' naciskane naprzemiennie włącza i wyłącza działanie pozostałych klawiszy. Kiedy klawiatura jest w ten sposób "wyłączona", powinna świecić się sygnalizująca ten fakt dioda '''L1'''.<br />
* '''Ctrl/F2''' wyłącza DMA układu [[ANTIC (układ)|ANTIC]] (zob. [[Rejestry ANTIC-a#DMACTL|DMACTL]]), czyli generowanie przez komputer obrazu. Ponowne włączenie następuje po naciśnięciu dowolnego innego klawisza.<br />
* '''Ctrl/F3''' włącza i wyłącza klik klawiatury.<br />
* '''Ctrl/F4''' przełącza wbudowane zestawy znaków, z CHARSET 1 na CHARSET 2 i z powrotem. Gdy aktywny jest CHARSET 2 (tzw. "międzynarodowy zestaw znaków", zob. [[ATASCII]]), powinna świecić się dioda '''L2'''.<br />
<br />
Wymienione diody - oznaczone jako L1 i L2, a nazywane w literaturze "LED 1" i "LED 2" - występują w tych samych modelach, które mają klawisze F1-F4. '''Diodami sterują bity rejestru [[Rejestry PIA#PORTB|PORTB]], tego samego, który jest używany w rozszerzeniach pamięci zgodnych ze [[130XE]]'''.<br />
<br />
[[Kategoria:Atari 8-bit]]<br />
</div>imported>Atariki recovery