imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

2026-10-01T08:51:48Z

Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

Nowa strona

Rodzaj [[Cartridge|cartridge]]'a dla [[Atari 8-bit|ośmiobitowych Atari]], zaprojektowany przez [[OSS]]. Pamięć modułu podzielona jest na cztery banki po 4 KB. Banki te znajdują się zawsze w obszarze $A000-$BFFF, można też je wyłączyć, zwalniając ukrytą pod nimi pamięć RAM komputera. Dzięki przełączaniu banków w trakcie działania cartridge'a można w tym obszarze - liczącym 8 KB - upchnąć do 24 KB pamięci (16 KB ROM i 8 KB RAM).

Na supercartridge'ach OSS sprzedawało [[Action!]], [[BASIC XL]], [[BASIC XE]], [[MAC/65]] i [[The Writer's Tool]].

== Obsługa ==

Istnieją dwa typy Supercartridge'a - w połowie produkcji oprogramowania OSS wprowadził zmianę w konstrukcji kartridży, co pociągnęło za sobą zmianę w sposobie przełączania banków. Jako że OSS równolegle zmienił kolor obudowy z pomarańczowego na czarny, typ cartridge'a można rozpoznać po tym kolorze. Większość produktów OSS występuje na obu typach cartridge'a, jedynie [[BASIC XE]] (1985 r.) i [[The Writer's Tool]] najwyraźniej zostały wydane tylko na cartridge'u typu 2 (czarnym).

=== Typ 1 ===

W kartridżu typu 1 (pomarańczowym) znajdują się dwie, 8-kilobajtowe kości ROM: A i B. Górne 4 KB kości B ("B Hi") zawsze jest zmapowane na obszar $B000-$BFFF, natomiast w obszarze $A000-$AFFF może być zmapowane dolne lub górne 4 KB kości A ("A Lo" lub "A Hi"), albo dolne 4 KB kości B ("B Lo").

Przełączanie banków w typie 1 polega na zapisie/odczycie jednego z adresów $D500-$D5FF. Ostatnie 4 bity adresu służą do konfiguracji cartridge'a wg tabeli:

{|
|-
! Adres
! Bit 3
! Bit 2
! Bit 1
! Bit 0
! $A000-$AFFF
! $B000-$BFFF
|-
| $D5x0
| 0
| 0
| 0
| 0
| B Lo
| A Hi
|-
| $D5x1
| 0
| 0
| 0
| 1
| A Lo i B Lo (niedozwolone)
| A Hi
|-
| $D5x2, $D5x6
| 0
| x
| 1
| 0
| nic ($FF)
| A Hi
|-
| $D5x3, $D5x7
| 0
| x
| 1
| 1
| A Lo
| A Hi
|-
| $D5x4
| 0
| 1
| 0
| 0
| B Hi
| A Hi
|-
| $D5x5
| 0
| 1
| 0
| 1
| A Lo i B Hi (niedozwolone)
| A Hi
|-
| $D5x8-$D5xF
| 1
| x
| x
| x
| RAM
| RAM
|}

Zatem użyteczne kombinacje to: $D500 (B Lo/A Hi), $D503 i $D507 (A Lo/A Hi), $D504 (B Hi/A Hi) i $D5x8-$D5xF (RAM). Kombinacje $D5x1 i $D5x5 powodują jednoczesne włączenie 2 banków w obszar $A000-$AFFF, w efekcie czego widoczne tam bajty są bitową koniunkcją (AND) odpowiednich bajtów z obu banków.

Dostępne w Internecie i akceptowane przez emulatory obrazy ROM tego typu mają postać 16-kilobajtowego pliku złożonego z czterech 4-kilobajtowych sekcji w jednej z dwóch kolejności:

* B Lo, A Lo, B Hi, A Hi. W formacie [[CART]] temu typowi przypisany jest numer 3 i nazwa "OSS two chip 16 KB cartridge (034M)".
* B Lo, B Hi, A Lo, A Hi. W formacie [[CART]] temu typowi przypisany jest numer 45 i nazwa "OSS two chip 16 KB cartridge (043M)".

Na cartridge'ach tego typu OSS wydało Action! (wersja 3.6 i wcześniejsze), BASIC XL (wersja 1.02 i wcześniejsze) i MAC/65 (wersja 1.0).

=== Typ 2 ===

Kartridż typu 2 (czarny) zawiera jedną, 16-kilobajtową kość ROM. Podobnie jak w typie 1, przełączanie banków wykonywane jest za pomocą zapisu/odczytu jednego z adresów $D500-$D5FF. Tym razem tylko bity 0 i 3 adresu są obsługiwane przez cartridge:

{|
|-
! Adres (przykład)
! Bit 3
! Bit 0
! $A000-$AFFF
! $B000-$BFFF
|-
| $D5x0
| 0
| 0
| bank 1
| bank 0
|-
| $D5x1
| 0
| 1
| bank 3
| bank 0
|-
| $D5x8
| 1
| 0
| RAM
| RAM
|-
| $D5x9
| 1
| 1
| bank 2
| bank 0
|}

W formacie [[CART]] temu typowi przypisany jest numer 15 i nazwa "OSS one chip 16 KB cartridge".

Na cartridge'ach tego typu OSS wydało Action! 3.6, BASIC XL 1.03, BASIC XE, MAC/65 1.01 i późniejsze, oraz The Writer's Tool. Ten ostatni jest ciekawym przypadkiem, ponieważ jako jedyny zawiera ROM o pojemności 8 KB, ma zatem tylko 2 banki. Ostatnia linia adresowa ROM-u jest w nim niepodłączona, co skutkuje zmianą w sposobie przełączania banków:

{|
|-
! Adres (przykład)
! Bit 3
! Bit 0
! $A000-$AFFF
! $B000-$BFFF
|-
| $D5x0
| 0
| 0
| bank 1
| bank 0
|-
| $D5x1
| 0
| 1
| bank 1
| bank 0
|-
| $D5x8
| 1
| 0
| RAM
| RAM
|-
| $D5x9
| 1
| 1
| bank 0
| bank 0
|}

Z tego program wykorzystuje tylko adresy $D500 i $D508. Ponieważ jest to osobny sposób przełączania banków, cartridge'owi The Writer's Tool w formacie CART przypisany został osobny numer 44 i nazwa "OSS 8KB cartridge".

== Odnośniki zewnętrzne ==

* [http://www.retrobits.net/atari/osscarts.shtml The Supercartridge - Bank Switching]
* [http://www.retrobits.net/atari/osshack.shtml OSS Supercart Hacker's Guide]

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Peryferia 8-bit]]
[[Kategoria:Schematy i specyfikacje]]

Supercartridge - Historia wersji

imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest