imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

2026-10-01T08:51:48Z

Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

Nowa strona

[[File:Plama prg.png]]

Program graficzny, napisany w pierwszej połowie lat 90. XX w. przez [[AB-Soft]]. Wykorzystywał pełną dostępną paletę Atari (256 kolorów) w trybie graficznym o rozdzielczości 80x96. Użyty tryb graficzny i zasady rysowania są podobne do tych stosowanych w edytorze [[Paint 256]], "Plama 256" tak samo jak "Paint 256" nie wykorzystuje techniki [[Interlace|interlace]] (tak jak np. [[Digi-Paint]]), stąd pionowa rozdzielczość obrazka to tylko 96 pikseli.

== Technikalia ==

W trybie graficznym w którym pracuje program, linie parzyste określają jasność piksela, natomiast w liniach nieparzystych określane są kolory pikseli. Działanie tego trybu graficznego wykorzystuje specyfikę systemu telewizyjnego [https://pl.wikipedia.org/wiki/PAL PAL], w którym to rozdzielczość pionowa koloru jest dwa razy niższa niż w przypadku jasności. Zatem, gdy jedna linia obrazu będzie zawierała informację tylko o jasnościach ([https://pl.wikipedia.org/wiki/Luminancja luminancja]), a druga z sąsiadujących linii będzie zawierała informację o barwach ([https://pl.wikipedia.org/wiki/Chrominancja chrominancję]), nastąpi efekt mieszania się zawartości dwóch linii obrazu i nastąpi tzw. "PAL Blending" (efekt nazwany właśnie od standardu kodowania sygnału wizji w którym on występuje). To właśnie dzięki temu "efektowi ubocznemu" występującemu w systemie PAL możliwe jest uzyskanie tego typu trybów graficznych. Efekt ten występuje również w systemie NTSC jednak mieszanie kolorów występuje w znacznie mniejszej skali, przez co ten tryb na komputerach pracujących w systemie NTSC będzie wyglądał dość mało atrakcyjnie (obraz będzie blady i "wyprany" z kolorów").

== Ciekawostki ==

Pierwszym znanym programem wykorzystującym ten tryb było prawdopodobnie "demo technologiczne" [http://www.atarimania.com/demo-atari-400-800-xl-xe-technicolor-dream-demo_30478.html Technicolor Dream] wydane już w 1986 roku przez [[RedRat Software]]. Wydaje się że RedRat software opublikowało kilka dyskietek zawierających różne zestawy obrazków, przykładową kolekcję składającą się z obrazów trzech dyskietek możemy znaleźć w kolekcji [[Fandal|Fandal-a]]: [https://a8.fandal.cz/detail.php?files_id=3722 Technicolor Dream]

== Format pliku PLM ==

Program przechowuje obrazki w plikach .PLM, [[PLM|format danych]] jest niezwykle prosty, plik .PLM zawiera dane obrazu zgrane bezpośrednio z pamięci ekranu, zatem plik przechowujący obrazek w rozdzielczości 80x192 o głębi bitowej 4 bity/piksel zajmuje dokładnie 7680 bajtów ($1E00). Żadne dane o palecie czy rejestrach kolorów nie są przechowane, ponieważ program nie umożliwia manipulacji rejestrami kolorów, a paleta barw jest ściśle określona z góry możliwościami trybu [[Graphics 11]]. Dane obrazu zawierają naprzemiennie dane linii zawierających luminancję i chrominancję (po 40 bajtów na linię). Prostota formatu umożliwia bardzo proste wyświetlanie obrazków w tymże formacie nawet z użyciem BASIC-a. Wszystkie operacje I/O bez problemu można obsłużyć z języku wyższego poziomu, natomiast procedura naprzemiennie zmieniająca tryby GTIA pomiędzy [[Graphics 9]] a Graphics 11 może zostać napisana w assemblerze.

Przykładowy program napisany w [[Turbo BASIC XL]] wyświetlający wszystkie pliki *.PLM znalezione na dysku może wyglądać tak:

[[File:Plama256 small.png]]<br />Przykładowe grafiki dołączone do programu<pre>100 ------------------------------
110 REM PLAMA256 viewer v.1.1
120 REM done by Seban/SLT, (p) 1995
130 ------------------------------
140 DIM D$(32),N$(32),F$(32)
150 GOSUB 340
160 D$="D:"
170 N$=D$:N$(LEN(D$)+1)="*.PLM"
180 OPEN #1,6,0,N$:TRAP 320
190 INPUT #1,N$
200 F$=D$:I=LEN(F$)+1
210 FOR J=3 TO 10
220 IF N$(J,J)=" " THEN EXIT
230 F$(I,I)=N$(J,J)
240 I=I+1:NEXT J
250 F$(LEN(F$)+1)=".PLM"
260 OPEN #2,4,0,F$
270 GRAPHICS 9
280 BGET #2,DPEEK(88),$1E00
290 CLOSE #2
300 X=USR(1536)
310 GOTO 190
320 GRAPHICS 0:? :? "END OF FILES? (";ERR;")"
330 END
340 ------------------------------
350 DIM A$(128):RESTORE 400:READ A$
360 FOR I=0 TO $24
370 POKE $0600+I,DEC(A$(I*2+1,I*2+2))
380 NEXT I
390 RETURN
400 DATA A90FCD0BD4D0FBA2C2AD6F028D0AD48D1BD049808D6F02CAD0EFAD0FD22904D0DF68606860
</pre>

Program czyta katalog dysku w poszukiwaniu plików *.PLM, a następnie podejmuje próbę otwarcia, wczytania i wyświetlenia każdego z tych plików. Program do zmiany trybów (9/11) w każdej linii wykorzystuje prostą procedurę napisaną w asemblerze a następnie zakodowaną jako ciąg liczb szesnastkowych umieszczonych w linii nr 400. Procedura nie wykorzystuje przerwań [[DLI]], bazuje jedynie na rejestrach [[Rejestry ANTIC-a|VCOUNT/WSYNC]] aby odczekać odpowiedni okres czasu w zmienić tryb pracy GTIA na końcu każdej z linii obrazu tworzonej przez tandem [[ANTIC (układ)|ANTIC]] oraz [[GTIA]].

Procedura owa wygląda tak:

<pre>W0 LDA #$0F ; będziemy czekać na 30-tą linię skaningową
W1 CMP VCOUNT ; porównujemy z zawartością licznika linii VCOUNT
BNE W1 ; czekamy do czasu aż rej. VCOUNT nie przyjmie ustalonej wartości
LDX #$C2 ; rej. X posłuży jako licznik pętli (w tym wypadku liczba linii)
W2 LDA GPRIOR ; ładujemy aktualną wartość rej. cienia określającego tryb pracy GTIA
STA WSYNC ; odczekujemy do końca linii ekranowej
STA PRIOR ; zapisujemy otrzymaną wartość bezpośrednio do układu GTIA
EOR #$80 ; zmieniamy tryb GTIA
STA GPRIOR ; zapisujemy otrzymaną wartość do rej. cienia
DEX ; zmniejszamy rej. X (w tym wypadku licznik pętli)
BNE W2 ; czy to już koniec? (rej X=0 ?)
LDA SKSTAT ; odczytujemy rej. POKEY zawierający informację o stanie klawiatury
AND #$04 ; czy wciśnięto jakiś klawisz? (bit #2 informuje o wciśnięciu klawisza)
BNE W0 ; jeżeli nie wciśnięto nic, powtarzamy pętlę
PLA ; zdejmujemy ze stosu ilość parametrów przekazaną przez BASIC
RTS ; wracamy!
</pre>

Najprostszy program wyświetlający pojedynczy plik *.PLM o podanej nazwie może wyglądać tak:

<pre>10 DIM F$(32):GOSUB 21
11 GRAPHICS 0:?
12 INPUT "ENTER FILENAME ";F$
13 TRAP 19:OPEN #1,4,0,F$
14 GRAPHICS 9
15 BGET #1,DPEEK(88),$1E00
16 CLOSE #1
17 X=USR(1536):POKE 764,255
18 GOTO 11
19 GRAPHICS 0:? :? "ERROR #";ERR
20 END
21 ------------------------------
22 DIM A$(128):RESTORE 27:READ A$
23 FOR I=0 TO $24
24 POKE $0600+I,DEC(A$(I*2+1,I*2+2))
25 NEXT I
26 RETURN
27 DATA A90FCD0BD4D0FBA2C2AD6F028D0AD48D1BD049808D6F02CAD0EFAD0FD22904D0DF68606860
</pre>

== Linki ==

* [[PLM|Format danych PLM]]
* [http://atarionline.pl/utils/2.%20Grafika/Plama%20256/Plama%20256.atr Download]

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Programy użytkowe]]
[[Kategoria:Programy graficzne]]

Plama 256 - Historia wersji

imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest