imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

2026-10-01T08:51:48Z

Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

Nowa strona

W komputerach Atari serii [[XE]] wbudowana jest klawiatura o 62 klawiszach - 57 standardowych (w tym typowe dla komputerów Shift, Control, Esc, Break i inne) i 5 klawiszy funkcyjnych: Help, Start, Select, Option i Reset. Jest to ten sam zestaw klawiszy co we [[Klawiatura 600/800XL|wcześniejszej serii 600/800XL]].

Konsola [[XEGS]] ma odłączaną klawiaturę, która jest wewnętrznie identyczna jak ta w komputerach XE, z tym że klawisze Start, Select, Option i Reset ma usunięte - zamiast tego klawisze te są umieszczone na konsoli.

== Budowa klawiatury ==

W komputerach XE klawiatura jest osobnym komponentem, w płaskiej obudowie plastikowej z wierzchu i metalowej od spodu, skręconej śrubkami. Wewnątrz znajduje się folia przewodząca z nadrukowanymi ścieżkami, elementy klawiszy, oraz czerwona dioda sygnalizująca zasilanie komputera. Fragment folii ze ścieżkami jest wyprowadzony na zewnątrz klawiatury, i pełni funkcję wtyczki o 24 sygnałach, która jest wetknięta w gniazdo klawiatury na płycie głównej komputera. Cała klawiatura jest umieszczona wewnątrz komputera nad ekranem płyty głównej, i opiera się na plastikowych wspornikach będących częścią obudowy komputera - poza tym nie jest przytwierdzona do obudowy.

== Typy klawiatur ==

W komputerach XE montowane były dwa główne typy klawiatur:

# wcześniejszy, oczywiście lepszy, tzw. "na sprężynkach"; numer katalogowy '''C070015'''
# późniejszy, oczywiście gorszy, tzw. "na gumie"; numer katalogowy '''C070015-002''', '''C070015-003''' lub '''C070015-004'''

Zwyczajowe nazwy pochodzą od sposobu amortyzacji klawiszy.

=== Klawiatura "na sprężynkach" ===

Produkowana przez Mitsumi.

Ten typ klawiatury ma bezpośrednio pod każdym klawiszem metalową sprężynę, która amortyzuje nacisk. Oprócz tego najdłuższe klawisze - spacja, Control, oba Shifty - oparte są na drucianych szynach zapewniających równoległe prowadzenie klawisza niezależnie od miejsca naciśnięcia.

Obudowa klawiatury skręcona jest 20 malutkimi śrubkami.

Folia przewodząca jest jednowarstwowa, na ogół koloru zielonego, ale trafiają się też bezbarwne. Zielona folia uchodzi za trwalszą. Na folii czasem znajduje się nadruk:

* MITSUMI 56-3217A (folia bezbarwna)
* MITSUMI 56-3217B (folia zielona)

Klawiatura "sprężynkowa" charakteryzuje się ogólnie staranniejszym wykonaniem: klawisze zrobione są z dwóch rodzajów materiału, sam klawisz zrobiony jest z białego plastiku (który z biegiem lat nabiera wyraźnie żółtawej barwy), a w to wtłoczony jest znak wykonany z plastiku ciemnobrązowego. Takie napisy na klawiszach nie ścierają się. Ogólnie na tym typie klawiatury pisze się bardzo wygodnie. Prawdopodobnie mają ją wszystkie komputery XE wyprodukowane do roku 1987 włącznie.

=== Klawiatura "na gumie" ===

Produkowana m.in. przez Action Technology.

W takich klawiaturach amortyzacja nacisku odbywa się przez gumowe "kapturki", sprężynkami amortyzowane są tylko niektóre klawisze, przy czym liczba sprężynek potrafi być różna. Znane są egzemplarze, w których sprężynki są pod klawiszami Shift, spacji i konsoli, ale są też egzemplarze, w których sprężynką amortyzowana jest tylko spacja albo w ogóle nic. Tak samo jak w klawiaturze "na sprężynkach", pod najdłuższymi klawiszami są metalowe szyny.

Obudowa klawiatury skręcona jest 18 malutkimi śrubkami.

Folia przewodząca jest dwuwarstwowa i zawsze bezbarwna. W zależności od producenta występować mogą na niej różne napisy, np.:

* FKJ0201131A
* AA081400-A ACTION TECHNOLOGY

Napisy na klawiszach w najpóźniejszej odmianie (nr katalogowy C070015-004) są nadrukowane, przez co są podatne na ścieranie (w wersjach wcześniejszych są jeszcze tłoczone). Część egzemplarzy zrobiona jest z widocznie innego plastiku niż w typie opisanym powyżej, gdyż na ogół nie żółkną, ale to jedyna zaleta. Na górnej obudowie klawiatury, z obu stron spacji często znajdują się napisy:

* po prawej wytłoczony numer katalogowy '''C070015-002''', '''C070015-003''' lub '''C070015-004'''
* po lewej wytłoczony napis '''MADE IN JAPAN''' (w C070015-002 i C070015-003) lub papierowa naklejka z napisem '''MADE IN CHINA''' lub '''MADE IN HONG KONG''' (w C070015-004)

Bywa też, że tego typu klawiatura nie ma tych napisów, poznać ją wtedy po kolorze folii i braku sprężyny pod klawiszem Break. Ten typ klawiatury jest "drętwy", pisze się na nim źle.

Ten typ klawiatury można ulepszyć przez wymianę gumowych amortyzatorów. Zestaw takowych, pod nazwą [[XE Touch]], sprzedaje [[Best Electronics]]. Zamiennie można zapewne też użyć kapturków przeznaczonych dla klawiatur od [[Mega STE]], [[TT030]] lub od peceta, byleby były tego samego rozmiaru. Wymiana kapturków ma na celu eliminację głównej wady klawiatury, którą jest brak wyraźnego, "twardego" oporu sygnalizującego użytkownikowi, że docisnął klawisz do końca. Dobry zestaw amortyzatorów powinien też zapewnić pojawienie się lekkiego, ale wyraźnie wyczuwalnego oporu, stawianego przez klawisz przy próbie naciśnięcia.

== Klawiatura w XEGS ==

W konsoli XEGS stosowana jest odłączana klawiatura zewnętrzna, połączona z konsolą za pomocą kabla zakończonego 15-stykową wtyczką. Wewnętrznie jest to jednak taka sama klawiatura jak w komputerach. Komponent klawiatury jest umieszczony w nowej obudowie, w której znajduje się też dodatkowa płytka drukowana z multiplekserami, pełniąca funkcję między 24-stykową taśmą klawiatury a 15-stykowym kablem. W komponencie klawiatury brak jest diody zasilania, a klawisze Start, Select, Option i Reset są wymontowane.

== Gniazdo klawiatury ==

24-stykowe, jednorzędowe gniazdo klawiatury umieszczone jest na płycie głównej komputera lub, w XEGS, na płycie wewnątrz obudowy klawiatury. Numeracja styków - od lewej do prawej, patrząc od przodu komputera:

<pre>1 +5V
2 LED power
3 GND
4 IN 6
5 OUT 3
6 OUT 5
7 OUT 7
8 IN 2
9 IN 7
10 IN 5
11 IN 1
12 OUT 6
13 OUT 1
14 OUT 4
15 OUT 2
16 IN 3
17 IN 0
18 OUT 0
19 IN 4
20 RSC
21 START
22 SELECT
23 OPTION
24 RESET
</pre>

W XEGS klawiatura jest podłączana do konsoli poprzez 15-stykowe gniazdo:

<pre>1 8
o o o o o o o o
o o o o o o o
9 15

1. KR2 Keyboard Response 9. Ground
2. K3 Keyboard Scan 10. Not Connected
3. K4 Keyboard Scan 11. Ground
4. K5 Keyboard Scan 12. Not Connected
5. KR1 Keyboard Response 13. Trigger 2
6. K0 Keyboard Scan 14. 5 VDC
7. K1 Keyboard Scan 15. 5 VDC
8. K2 Keyboard Scan
</pre>

== Odnośniki zewnętrzne ==

* [http://www.atari.org.pl/forum/viewtopic.php?id=13965 Naprawa klawiatury w XE] autorstwa [[Bluki|Blukiego]] na [[Atari Area]]
* [http://www.the-liberator.net/site-files/retro-games/hardware/Atari-XE/atari-xe-keyboard.htm The-Liberator.net - Atari XE Game System Keyboard]
* [http://www.nightfallcrew.com/11/07/2010/atari-130-xe-keyboard-fixed/ Nightfall Crew - Atari 130XE (Keyboard Fixed)]

[[Kategoria:Atari 8-bit]]

Klawiatura XE - Historia wersji

imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest