imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

2026-10-01T08:51:48Z

Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

Nowa strona

[[File:Dos2d.png]]

'''DOS II+/D''' to [[DOS]] dla [[Atari 8-bit|małego Atari]] autorstwa [[Stefan Dorndorf|Stefana Dorndorfa]]. Autor rozpoczął nad nim pracę w 1983 roku, gdy zniechęcił się do ciągłego poprawiania błędów w zakupionym wcześniej systemie [[OS/A Plus|OS/A+]]. System został opublikowany w czasopiśmie [[Happy Computer]] 3/1986 pod nazwą '''Happy-DOS II+/D V4.5M'''.

DOS II+/D w wersji 6.1 z 1987 roku został dostosowany do pracy w tandemie z systemem [[QMEG OS]] przez [[Pecuś|Tomasza Pecko]] i uzyskał wersję 6.4 (Pecuś celowo nie zamieścił własnego nazwiska w nagłówku, ponieważ uważał, że jego poprawki są mało znaczące; jednak 500 bajtów kodu dopisał bez zwiększania wielkości oryginalnego DOSII+/D optymalizując istniejący kod i zmniejszając długość komunikatów). Wersja ta stała się ogromnie popularna (obecna w kilku wersjach - oficjalnych i nie) na polskiej [[Scena|scenie]] w połowie lat 90. XX wieku i nawet później. DOS II+/D v6.4 jest jednym z niewielu systemów dyskowych, które instalują się automatycznie na ramdysku C w systemie QMEG. Zostaje on w pamięci operacyjnej aż do wyłączenia komputera (nawet po zimnym starcie i wczytywaniu innych DOSów lub programów całodyskowych) i można uruchomić go z menu głównego systemu QMEG przez naciśnięcie klawiszy Control+Caps. (nie dotyczy wersji 4.4 QMEG-a) Do tego DOS-a powstało kilka ''nakładek'', np. [http://www.serious-dial.atari.pl/DC/instrukcja/A01.html DOS Control].

DOS II+/D posługuje się [[Format AtariDOS 2|formatem dyskietki DOS-u 2.0]] w gęstościach [[SD]] i [[DD]], oraz formatem [[MyDOS|MyDOS-u]] w gęstości [[ED]].

Następcą DOS II+/D jest [[XDOS]].

== Charakterystyka ogólna ==

=== Zalety ===

* jest niewielki
* łatwy do opanowania
* krótko ładujący się
* bardzo dobrze współdziałający z wspomnianym systemem QMEG (wersja 6.4)
* ma prosty i efektywny mechanizm tworzenia plików wsadowych (tzw. ''batch'')
* dobrze współpracuje z oprogramowaniem tworzonym przez polskich scenowców w latach 90. XX w. ([[CIN (program)|CIN]], XL-Paint, [[Professional Copy]], [[Atari Font Maker]], [[Graph]], [[Point]] i in.).

=== Wady ===

* stosunkowo wysokie [[MEMLO]] ($2000)
* nie wykorzystuje w pełni rozszerzeń pamięci (od 576 kB i więcej)
* nie ma możliwości tworzenia podkatalogów
* nie ma wsparcia dla dysków twardych
* nie rozpoznaje obcych formatów dyskietek (inaczej niż np. [[SpartaDOS]]).
* ma kilka przykrych błędów

== Funkcje DOSa II+/D v6.4 (6.1) ==

{|
|-
| '''Komenda'''
| '''Znaczenie'''
|-
| n:
| przejście na dysk o numerze n i przyjęcie go jako dysk aktualnie używany (n - numer dysku od 1 do 8).
|-
| DIR lub /
| katalog dysku
|-
| DIR Dn: *.*
| katalog dysku
|-
| DIR Dn:nazwa
lub / Dn:nazwa
| katalog wszystkich programów ze specyfikacją "nazwa". Jeśli zamiast specyfikacji podany zostanie parametr "-A", to katalog będzie wyświetlony w dwóch kolumnach.
|-
| TYP nazwa
| powoduje wyświetlenie pliku
|-
| DEL nazwa
| skasowanie pliku
|-
| REN stara, nowa
| zmiana nazwy pliku
|-
| LOC nazwa
| zabezpieczenie pliku
|-
| UNL nazwa
| odbezpieczenie pliku
|-
| FS#
| format w gęstości single dysku aktualnie używanego
|-
| FM#
| format w gęstości medium
|-
| FD#
| format w gęstości double (z parametrem "/" można dodać 11 liter jako nazwę dyskietki)
|-
| CL#
| usunięcie plików z dysku o numerze n (usuwa wszystko !)
|-
| IN#
| zapis DOSa na aktualnie używanym dysku
|-
| COP skąd, gdzie
| kopiowanie plików (można używać pełnych specyfikacji, np: COP D:PROG.1,D8:*.*
powoduje wykonanie kopii pliku PROG.1 ze stacji nr 1 na ramdysku (nr 8) instalowanym przez DOS automatycznie). Jeśli bezpośrednio za drugą nazwą będzie wpisany parametr "/A" to plik źródłowy zostanie dołączony do wynikowego.

UWAGA ! DOS II+/D, nawet jeśli podana zostanie nazwa plików zawierająca znaki specjalne (?*), skopiuje '''tylko pierwszy''' plik do niej pasujący. Jeśli trzeba skopiować wszystkie pliki pasujące do danej specyfikacji, to jako nazwę pliku docelowego podajemy = np. '''COP *.COM,2: ='''
|-
| LOA nazwa
| wczytanie programu bez uruchomienia
|-
| RUN [adres Hex]
| uruchomienie od podanego adresu (adres można pominąć).
|-
| SAV nazwa, od, do
| zapis binarny pliku od adresu "od" do adresu "do". Adresy zapisane szesnastkowo (4 cyfry)
|-
| JOB [rozkaz]
| ustalenie rozkazu wykonywanego bezpośrednio po wczytaniu DOSa np. JOB AUTORUN.SYS ustala, że po wczytaniu DOSa zostanie uruchomiony program o tej nazwie, a JOB @START oznacza wykonanie pliku wsadowego START.BAT.
JOB bez parametrów powoduje wyświetlenie ustalonego rozkazu.
|-
| CAR lub ;
| przejście do [[BASIC|BASICa]] jeśli jest włączony. Dodatkowo za ";" można podać rozkaz BASICa, który ma zostać wykonany, np.
<pre>;RUN"D:PROG.BAS"</pre>

spowoduje przejście do BASIC-a, wczytanie i uruchomienie programu "PROG.BAS"
|-
| =ON
| powoduje włączenie [[BASIC|BASICa]]
|-
| =OF
| powoduje wyłączenie [[BASIC|BASICa]]
|-
| nazwa
| wczytanie i uruchomienie programu. Jeśli program ma rozszerzenie .COM to można je pominąć
|-
| >[adres HEX]
| wyświetla szestnastkowo 8 bajtów od podanego adresu.
|-
| >adres bajt ..
| wpisanie do pamięci wartości szesnastkowych (2 cyfry) pod podany adres (4).
|-
| @nazwa
| wczytanie i wykonanie pliku wsadowego 'nazwa.BAT' zawierającego kolejne rozkazy do wykonania przez DOS. Dostępne są wszystkie wymienione wcześniej rozkazy, a także dwa dodatkowe:
|-
| ‘tekst
| wyświetlenie tekstu na ekranie
|-
| !
| czekanie na naciśnięcie dowolnego klawisza.
|-
| -n
| wgranie i uruchomienie programu o numerze n (z zakresu 1-9) z aktualnej stacji
|}

W DOSie II+/D jest także dostępne urządzenie '''M:''', które dubluje zakładany przez niego RAMdysk. Jednak przy kopiowaniu z i na M: DOS nie prosi o zmianę dysku i nie czeka na wciśnięcie klawisza Return.

=== Uwaga 1. ===

Jeśli wiadomo, na której pozycji (1-9) w katalogu znajduje się plik, to zamiast jego nazwy można wpisać "-n", gdzie n jest numerem pliku (np. rozkaz '''COP -1,8:''' kopiuje na ramdysk pierwszy plik z aktualnie wybranego dysku).

=== Uwaga 2. ===

We wszystkich operacjach na plikach dostępne są, po podaniu jako pierwszego znaku +, rozszerzone nazwy plików. Mają one długość do 11 znaków i mogą składać się z dowolnych liter ( małe i duże), cyfr i znaków specjalnych.

=== Dodatkowe możliwości uzyskiwane przez modyfikację pamięci. ===

'''>070E xx''' - - gdzie xx to liczba szesnastkowa zmieniająca typ ramdysku. xx może przyjmować wartości:

* 81 - ramdysk 128 kB w komputerach o pamięci minimum 196kB (1009 sekt. w gęstości medium).
* 21 - ramdysk 64 kB w komputerach ATARI 130XE (499 sekt. w gęstości single).
* 41 - ramdysk 16 kB we wszystkich typach ATARI. Ramdysk ulokowany jest w pamięci RAM pod systemem operacyjnym i może źle działać z niektórymi programami.

Jeśli liczba oznaczająca typ ramdysku zostanie zmniejszona o 1 (80,20,40) i tak zmodyfikowany DOS zostanie zapisany na dyskietce, to przy wczytywaniu DOSa ramdysk nie będzie formatowany.
Ponadto, jeśli po skopiowaniu plików na ramdysk zmienimy jego konfigurację wpisując zamiast cyfry 1 cyfrę 8 (osiem) (88,28,48) to uzyskamy zabezpieczenie ramdysku przed zapisem. Oczywiście można łączyć 1 i 8 pisząc: 89,29 czy 49. Aby (tymczasowo) przy wczytywaniu DOS II+/D ramdysk nie był automatycznie sformatowany, należy trzymać klawisz HELP przy ładowaniu systemu.

'''>0709 xx''' - ustala ilość 128-bajtowych buforów, a tym samym ilość
pamięci zajmowanej przez DOS oraz ilość jednocześnie otwartych plików.
Standardowo jest tu wartość 04 (Memlo = $2000).

'''>070F x1 x2 ..''' - przypisuje dyski logiczne fizycznym stacjom dysków. Standardowe ustawienie to:

'''>070F 01 02 03 04 05 06 07 00'''

(wartość '''00''' oznacza ramdysk)

'''>070B''' - można zmieniać nr koloru tła w DOS (czasem przydatne przy dłuuugiej pracy pod DOSem)

'''>088E''' - 12 komórek pamięci zawierających numery używanych banków na ramdysk (osiem pierwszych to banki dla ramdysku 128 kB)

Wszystkie te opcje zostają zapamiętane na dyskietce wraz z zapisaniem DOSa instrukcją IN#.

=== Przykładowe operacje ===

* Kopiowanie wszystkich plików z RAMdysku bez każdorazowego potwierdzania:

<pre>COP M:*.*,1:=</pre>

np. <pre>COP *.TMC,M:=</pre>

z kolei łączenie plików wygląda tak:

<pre>COP 4:name1.ext, name2.ext/A</pre>

oznacza kopiowanie z pliku name1.ext, który zostanie dołączony na końcu pliku name2.ext

* Tworzenie plików typu 'batch' (samowykonujących się przy starcie komputera):

- wpisujemy w DOS:

<pre>D1:COP E: 8:name.BAT</pre>

- teraz otwiera się edytor ekranowy i wpisujemy komendy DOSa potwierdzając je normalnie
klawiszem Return. Np.

<pre>LOA 4:S.OBJ
RUN 9200
8:
</pre>

Gdy już skończymy wpisywać komendy, to naciskamy Control+3 (znak ''end of file'') oraz
potwierdzamy Returnem. Stworzyliśmy plik typu ''batch''. Aby go uruchomić, wystarczy wpisać
z poziomu DOSa @nazwa (bez rozszerzenia .BAT). DOS automatycznie wykona wszystkie możliwe
polecenia zawarte w pliku .BAT. Aby ten zestaw komend wystartował automatycznie po uruchomieniu DOSa, wystarczy nagrać ten plik na dysk z DOSem oraz wykonać na tym dysku komendę JOB @nazwa.

== Błędy ==

* w niektórych egzemplarzach występowała "dziwna" postać gęstości ''medium''. Pomimo sformatowania dyskietki na 26 sektorów na ścieżkę do dyspozycji było jedynie 707 sektorów (zupełnie jak w gęstości ''single'')

* Podczas usuwania większej ilości plików na raz (np. komendą ''DEL FILE*.*'' lub ''DEL FILE-'') nie odzyskujemy wszystkich sektorów lecz tylko te od ostatniego pliku. Poleca się zatem kasowanie plików '''pojedynczo'''.

== Zobacz też ==

* [[Formaty systemów plików]]

== Pliki ==

* DOS II+/D v6.4 wersja podstawowa

== Odnośniki zewnętrzne ==

* [http://drac030.krap.pl/d2pdfix.zip DOS II+/D v6.4 w wersji korzystającej legalnie z ROM-u] autorstwa [[Casper|Caspra]]
* [http://www.tmeyer.de/atari/happydos/index.html Happy-DOS II+/D V4.5M] na stronie Thomasa Meyera

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Programy użytkowe]]

DOS II/D - Historia wersji

imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest