imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

2026-10-01T08:51:48Z

Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

Nowa strona

== Pamięć kartridża ==

Przestrzeń adresową [[Cartridge|cartridge]]'a dzielimy na dwie części:

* Cartridge A: $A000-$BFFF. W komputerach [[800]] jest to kartridż lewy, a w [[400]] oraz [[XL]] i [[XE]] - jedyny.
* Cartridge B: $8000-$9FFF. W komputerach 800 jest to kartridż prawy.

W 400/800 [[Atari OS]] obsługuje oba kartridże (mimo że 400 ma tylko jedno gniazdo), natomiast w XL/XE [[XL OS]] obsługuje tylko kartridż A.

== Nagłówek ==

Nagłówek cartridge znajdujący się w ostatnich sześciu bajtach obu obszarów ma następującą postać:

{|
|-
! Adresy
! Etykieta
! Funkcja
|-
!colspan="3" | Cartridge B (tylko 400/800)
|-
| $9FFA-$9FFB
| CARTRUN (B)
| Adres uruchomienia kartridża B.

W przeciwieństwie do inicjowania, które jest obligatoryjne, uruchomienie kartridża jest opcjonalne. Żeby nastąpiło, muszą zostać spełnione następujące warunki:

# wartość komórki TSTDAT ($07) różna od $00,
# bit 2 CARTOPT (B) równy 1.

Gdy te warunki są spełnione, system wykonuje skok JMP pod adres wskazany przez CARTRUN (B).

Jeśli oba kartridże (A i B) spełniają warunki uruchomienia przez CARTRUN, uruchamiany jest kartridż A.
|-
| $9FFC
| CARTINS (B)
| Znacznik obecności kartridża (0 = włożony).

Ponieważ wartość $00 może mieć również komórka pamięci RAM, zwykle sprawdzane są dodatkowe warunki (patrz niżej).

Dla zwykłego kartridża sprawdzany, gdy pomiar rozmiaru RAM-u podstawowego wykaże mniej niż 144 stron pamięci (36 KB).
|-
| $9FFD
| CARTOPT (B)
| Znaczniki:

* bit 7 - niewykorzystany
* bit 6 - niewykorzystany
* bit 5 - niewykorzystany
* bit 4 - niewykorzystany
* bit 3 - niewykorzystany
* bit 2 = 1 wykonaj inicjowanie przez CARTINI (B) i uruchomienie przez CARTRUN (B) (0 - tylko inicjowanie)
* bit 1 - niewykorzystany
* bit 0 - wstępny odczyt z dyskietki (0 - zabroniony)

W obecności obu kartridży odczyt z dyskietki jest dozwolony, gdy zezwala nań co najmniej jeden kartridż.
|-
| $9FFE-$9FFF
| CARTINI (B)
| Adres inicjowania kartridża B.

Inicjowanie zwykłego kartridża jest wykonywane po zainicjowaniu całego systemu operacyjnego i po włączeniu przerwań, ale przed zainicjowaniem kartridża A. Do inicjowania muszą zostać spełnione następujące warunki:

# mniej niż 144 strony (36 KB) podstawowej pamięci RAM, oraz
# rejestr CARTINS (B) równy $00.

Gdy te warunki są spełnione, system ustawia komórkę pamięci TSTDAT ($07) na 1 (lub na $00, gdy nie są), a potem wykonuje skok JSR pod adres wskazany przez CARTINI (B).
|-
!colspan="3" | Cartridge A
|-
| $BFFA-$BFFB
| CARTRUN / CARTCS
| Adres uruchomienia kartridża A.

W przeciwieństwie do inicjowania, które jest obligatoryjne, uruchomienie kartridża jest opcjonalne. Żeby nastąpiło, muszą zostać spełnione następujące warunki:

# wartość komórki TRAMSZ ($06) różna od $00,
# bit 2 CARTOPT równy 1.

Gdy te warunki są spełnione, system wykonuje skok JMP pod adres wskazany przez CARTRUN.

Uruchomienie następuje po odczycie wstępnym z (kolejno) magnetofonu, dyskietki, nowego urządzenia, oraz po wyzerowaniu znacznika zimnego startu COLDST ($0244).

Na 400/800, jeśli oba kartridże (A i B) spełniają warunki uruchomienia przez CARTRUN, uruchamiany jest kartridż A.
|-
| $BFFC
| CARTINS / CART
| Znacznik obecności kartridża (0 = włożony).

Ponieważ wartość $00 może mieć również komórka pamięci RAM, zwykle sprawdzane są dodatkowe warunki (patrz niżej).

Dla zwykłego kartridża sprawdzany, gdy pomiar rozmiaru RAM-u podstawowego wykaże mniej niż 176 stron pamięci (44 KB).
|-
| $BFFD
| CARTOPT / CARTFG
| Znaczniki:

* bit 7 - rodzaj kartridża (0 zwykły, 1 - diagnostyczny)
* bit 6 - niewykorzystany
* bit 5 - niewykorzystany
* bit 4 - niewykorzystany
* bit 3 - niewykorzystany
* bit 2 = 1 wykonaj inicjowanie przez CARTINI i uruchomienie przez CARTRUN (0 - tylko inicjowanie)
* bit 1 - niewykorzystany
* bit 0 - wstępny odczyt z dyskietki (0 - zabroniony)

Na 400/800 w obecności obu kartridży odczyt z dyskietki jest dozwolony, gdy zezwala nań co najmniej jeden z nich.
|-
| $BFFE-$BFFF
| CARTINI / CARTAD
| Adres inicjowania kartridża A.

Inicjowanie zwykłego kartridża jest wykonywane po zainicjowaniu całego systemu operacyjnego (na XL/XE: łącznie z [[Nowe urządzenia|nowymi urządzeniami]]), po włączeniu przerwań, oraz:

# na 400/800: po zainicjowaniu kartridża B,
# na XL/XE: po sprawdzeniu, czy klawisz START jest przyciśnięty (jego stan znajduje się pod CKEY $03E9 = $01, gdy naciśnięto),

ale przed otwarciem edytora ekranowego. Do inicjowania muszą zostać spełnione następujące warunki:

# mniej niż 176 stron (44 KB) podstawowej pamięci RAM, oraz
# rejestr CARTINS równy $00.

Gdy te warunki są spełnione, system ustawia komórkę pamięci TRAMSZ ($06) na 1 (lub na $00, gdy nie są), a potem wykonuje skok JSR pod adres wskazany przez CARTINI.

CARTINI jest też wektorem używanym przy uruchamianiu kartridża diagnostycznego. Warunki do uruchomienia w XL/XE:

# rejestr [[Rejestry GTIA#TRIG3|TRIG3]] sygnalizuje obecność kartridża w gnieździe;
# CARTINS równy $00,
# bit 7 CARTOPT równy 1.

W 400/800:

# CARTINS równy $00,
# zawartość CARTINS nie daje się zmodyfikować
# bit 7 CARTOPT równy 1.

Gdy te warunki są spełnione, kartridż jest uruchamiany skokiem JMP pod adres wskazany przez CARTINI. Uruchomienie następuje przed zainicjowaniem systemu operacyjnego, na samym początku procedury RESET.
|}

=== Przykład nagłówka ===

Wewnętrzny [[Atari BASIC]] w XL/XE to kartridż A. Ma on następujący nagłówek:

{|
|-
! Etykieta
! Wartość
! Objaśnienie
|-
| CARTRUN
| $A000
| Adres uruchomienia.
|-
| CARTINS
| $00
| Kartridż obecny.
|-
| CARTOPT
| $05
| %00000101 - boot dyskietki dozwolony, uruchom przez CARTRUN.
|-
| CARTINI
| $BFF0
| Adres inicjowania (wskazuje rozkaz RTS).
|}

== Bibliografia ==

* W. Zientara, "[[Podstawowe procedury systemu operacyjnego]]"

[[Kategoria:Programowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Niezbędnik kodera]]

Cartridge (mapa pamięci) - Historia wersji

imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest