imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

2026-10-01T08:51:48Z

Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

Nowa strona

Wersja języka programowania '''BASIC''' (''Beginners All-purpose Symbolic Instruction Code''), przygotowana na potrzeby komputerów [[Atari 8-bit]]. Zaprogramowany w grudniu 1978 roku przez [http://en.wikipedia.org/wiki/Shepardson_Microsystems Shepardson Microsystems] na zlecenie firmy [[Atari]], był sprzedawany razem z komputerem, a w późniejszych modelach wbudowany. Objętość interpretera wynosi osiem kilobajtów. W późniejszych latach prawa do Atari BASIC-a przejęła firma [[OSS]].

== Cechy charakterystyczne ==

Od innych wersji BASIC-a Atari BASIC już na pierwszy rzut oka odróżnia to, że interpreter dokonuje kontroli składni natychmiast po wpisaniu polecenia lub wiersza programu przez użytkownika (wiele wersji BASIC-a na inne komputery kontroluje składnię dopiero podczas wykonywania programu). Inna jest też obsługa zmiennych tekstowych: brak jest wielowymiarowych tablic tekstowych, a zmienne jednowymiarowe (stringi) należy obowiązkowo deklarować jako tablice właśnie. Nie ma za to obowiązku specjalnego deklarowania zmiennych numerycznych: zmienna jest deklarowana przez fakt jej użycia, a początkową wartością jest zero.

Powód tych różnic jest prosty: Atari BASIC nie jest "klonem" [http://en.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Basic Microsoft BASIC]-a, który zdefiniował najbardziej rozpowszechniony standard tego języka. Zamiast tego Atari BASIC jest implementacją standardu opracowanego przez firmę [http://en.wikipedia.org/wiki/Data_General Data General].

== Wersje rozwojowe ==

Dostępne są następujące wersje Atari BASIC-a:

* '''Revision A (C012402/C014502)''': sprzedawana jako [[Cartridge|cartridge]] razem z komputerami serii [[400]] i [[800]] lub oddzielnie; ta wersja miała cztery czy pięć poważniejszych błędów utrudniających pracę;
* '''Revision B (C060302A)''': w założeniu poprawiona wersja przeznaczona dla [[800XL]] i faktycznie wbudowana w znacznej części modeli [[XL]]. Ma poważny błąd w procedurach kopiowania bloków pamięci, co oględnie mówiąc ujemnie wpływa na stabilność interpretera. Wersja B nie występuje na kartridżu.[http://www.atarimagazines.com/v3n2/explore.html [1]]
* '''Revision C (C024947A)''': pozbawiona najgorszych błędów rewizji B, wbudowana w ostatnich partiach komputerów [[XL]] i wszystkich [[XE]]. Dostępna także w niewielkiej ilości na kartridżach (dla posiadaczy starszych komputerów) co najmniej od czerwca 1984 r.[http://www.atarimagazines.com/v3n2/explore.html [2]]

Wersje można odróżnić zadając interpreterowi komendę '''? PEEK(43234)'''. Odpowiedź "162" (LDY #) oznacza rewizję A, "96" (RTS) rewizję B, a "234" (NOP) rewizję C.

== "Klony" Atari BASIC ==

Atari BASIC doczekał się paru ulepszonych (ale kompatybilnych) odmian:

* [[Altirra BASIC]]
* [[BASIC A Plus|BASIC A+]]
* [[BASIC XL]]
* [[BASIC XE]]
* [[MultiBASIC]]
* [[Turbo BASIC XL]]
* [[U-BASIC]]

Dostępne kompilatory:

* [[ABC BASIC Compiler]]
* [[MMG BASIC Compiler]]
* [[Turbo BASIC XL Compiler]]

Dla ośmiobitowych Atari wydano także [[Atari Microsoft BASIC|Microsoft BASIC]], który jednak, ze względu na brak kompatybilności z Atari BASIC, nie zyskał żadnej popularności i jest bardzo rzadki.

== Błędy w Atari BASIC ==

W Atari BASIC rev. C zostało parę niezbyt istotnych błędów, z których część dotyczy procedur kontroli składni.

=== Kontrola składni ===

* instrukcja DIM pozwala się wpisać bez parametrów (np.: '''10 DIM: DIM: DIM: DIM'''). Wykonanie czegoś takiego prowadzi na ogół do zawieszenia interpretera.
* instrukcje NOTE i STATUS przyjmują tablicę numeryczną jako parametr, np. '''10 STATUS #1,A(1)'''; wykonanie powoduje przypisanie wartości Bóg wie do czego, ale na pewno nie do wskazanej zmiennej.
* kontrola składni akceptuje znak ''Esc'' (ASCII 27) w miejsce dwukropka jako separatora instrukcji. Ten sam błąd ma też [[Turbo BASIC XL]].
* użycie '''NOT -0''' w programie powoduje podczas listowania wyświetlenie '''NOT -0E-<8''', co jest efektem błędu w tablicy kontroli składni: inaczej niż zazwyczaj '''-0''' parsowane jest w tym wypadku od razu jako liczba FP, a nie jako [[Token|token]] negacji i dodatnia liczba FP. Sam [[Pakiet matematyczny|pakiet FP]] też nie jest bez winy, bo potrafi parsować '''-0''', lecz nie potrafi jej już poprawnie przekształcić na ciąg [[ATASCII]].

=== Wykonywanie programu ===

* uruchomienie programu: '''10 DIM A(10922)''' nie powoduje błędu, mimo że brakuje pamięci na deklarację tablicy o takich wymiarach (potrzeba na to 65538 bajtów).
* uruchomienie programu: '''10 TRAP 10:GET #1,A''' powoduje całkowite zapełnienie i "zawinięcie" się stosu procesora; instrukcja TRAP wprawdzie zdejmuje ze stosu pewną ilość danych, ale rzadko bywa to ilość właściwa. Ten sam błąd ma też [[Turbo BASIC XL]].
* porównanie dwóch funkcji CHR$ w jednym wyrażeniu jest zawsze prawdziwe, np. '''IF CHR$(1)=CHR$(2) THEN STOP''' spowoduje zatrzymanie programu. Ten sam błąd ma też [[Turbo BASIC XL]].
* instrukcje OPEN, XIO i POINT używają niewłaściwej procedury do pobierania parametrów numerycznych (GLNNUM $ABCD zamiast LETNUM $ABD7). Skutkiem tego jest ograniczenie wartości parametrów do zakresu 0-32767 (co w przypadku POINT ma istotne znaczenie) oraz bezsensowny [[Kody błędów Atari BASIC|komunikat błędu]]: "ERROR- 7" (= bad line number), gdy ten zakres zostanie przekroczony; pojawia się on po zadaniu interpreterowi np. '''OPEN #1,32768,0,"D:FOO.BAR"'''.
* instrukcje PUT lub PRINT na pliku otwartym do odczytu nie powodują błędu 135 "OPENED FOR READ ONLY", choć główna procedura CIO przeprowadza odpowiedni test - przyczyną takiego zachowania jest to, że BASIC wysyła dane bezpośrednio przez procedurę o adresie zapisanym w ICPUTB (patrz [[CIO]]). Analogiczne GET i INPUT na pliku otwartym do zapisu poprawnie zwracają błąd 131 "OPENED FOR WRITE ONLY".
* '''? 1^44''' daje w wyniku dwa. Ale '''? 2^44''' daje już w miarę poprawny wynik "1.75921859E+13" (rzeczywiście jest to 17 592 186 044 416). Dokładność potęgowania wydatnie maleje wraz ze zwiększaniem wykładnika, np. 1^1505150010 = 3, 1^2385606310 = 4, 1^9999999999 = 100 itd. Zasadniczo nie jest to błąd interpretera Atari BASIC, lecz raczej procedury logarytmowania zawartej w [[Pakiet matematyczny|pakiecie matematycznym]].
* funkcja ASC nie sprawdza długości swojego parametru i, zamiast zgłaszać błąd, zwraca wynik nawet dla pustego ciągu tekstowego, bezsensowny w tym przypadku.

== Ciekawostki ==

* W rev. B BASIC-a, pod adresem $BFF3-$BFF9 zapisany jest w [[Kody ekranowe|kodach ekranowych]] ciąg "LWinner", sugerujący, że autorem tej rewizji jest [[Lane Winner]].

== Zobacz też ==

* [[Kody błędów Atari BASIC]]
* [[Tokeny Atari BASIC]]

== Odnośniki zewnętrzne ==

* [http://www.atarimania.com/detail_soft.php?MENU=8&VERSION_ID=13284 Atari BASIC] (rewizja A, wraz z instrukcją) na [[Atarimania|Atarimanii]]
* [http://members.chello.nl/taf.offenga/basroms.zip Atari BASIC - wszystkie rewizje] ze strony [[Frankenstein|Freddy'ego Offengi]]
* [http://atarimagazines.com/compute/issue61/323_1_INSIGHT_Atari.php Artykuł o błędach w Atari BASIC], [[Compute!]] nr 61
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Atari_BASIC Atari BASIC] w Wikipedii

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Języki programowania]]
[[Kategoria:BASIC]]

Atari BASIC - Historia wersji

imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest