imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

2026-10-01T08:51:48Z

Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest

Nowa strona

[[File:ANTIC-mini.gif]]<br />ANTIC - procesor graficzny 8-bitowego Atari'''Alpha-Numeric Television Interface Controller''' - układ scalony montowany w ośmiobitowych komputerach Atari i w konsolach [[5200]], zaprojektowany w 1978 roku. Zawiera 8100 tranzystorów. Nowocześniejszym układem jest [[MARIA]] montowana w konsoli Atari [[7800]].

Numery katalogowe:

* '''C012296''' - NTSC ANTIC rev. D
* '''C014887''' - PAL ANTIC rev. A
* '''C021697''' - NTSC ANTIC rev. E
* '''C021698''' - PAL ANTIC rev. B

Starsze rewizje NTSC D i PAL A, montowane w modelach [[400]], [[800]], [[1200XL]] i [[5200]], mają 7-bitowy licznik odświeżania pamięci RAM, więc są w stanie współpracować z kośćmi DRAM, w których komórki pamięci są ułożone w maks. 128 wierszy. Ponieważ w komputerach [[600XL]] i części [[800XL]] zastosowane zostały kości DRAM ułożone w 256 wierszy, na potrzeby tych modeli wprowadzono nowsze rewizje NTSC E i PAL B, które mają 8-bitowy licznik odświeżania. Nowe rewizje były także montowane we wszystkich egzemplarzach serii [[XE]].

Z tego względu układ w rewizji NTSC D lub PAL A zawsze można zastąpić nowszym NTSC E lub PAL B, ale w drugą stronę jest to możliwe tylko jeśli pozwalają na to zastosowane kości RAM.

Jak wspomina instrukcja serwisowa do Atari 600XL, pierwsze 24 000 egzemplarzy tego modelu w wersji PAL było omyłkowo wyposażone w PAL ANTIC rev. A, co powodowało problemy w funkcjonowaniu komputera.

== Charakterystyka ==

ANTIC jest układem działającym jednocześnie jako mikroprocesor oraz jako układ wejścia/wyjścia. Cechą szczególną jest brak sygnału Chip Select - dostępy CPU do rejestrów I/O zlokalizowanych na stronie $D4 ANTIC przechwytuje "nasłuchując" adresów pojawiających się na magistrali adresowej i stosownie do tego reagując.

ANTIC sam w sobie nie generuje obrazu, głównym jego zadaniem jest automatyczne sterowanie układem wizyjnym [[GTIA]] (lub [[CTIA]] w starszych egzemplarzach serii [[400/800]]). Oprócz tego jest też odpowiedzialny za odświeżanie pamięci dynamicznych [[RAM]], jest źródłem [[Przerwania|przerwań]] [[NMI]] oraz obsługuje pióro świetlne.

ANTIC jest jedynym chyba układem montowanym w komputerach ośmiobitowych, który zasługuje na miano mikroprocesora graficznego; dysponuje bowiem własnym, wykonywanym pięćdziesiąt razy na sekundę programem, tzw. [[ANTIC Display List|Display List]], który definiuje obraz wyświetlany przez komputer na monitorze. Na czas pobierania i wykonywania instrukcji tego programu, w celu zapobieżenia zakłóceniom obrazu, ANTIC wstrzymuje działanie centralnego procesora i przejmuje kontrolę nad magistralami systemu.

Szerokość generowanego obrazu określa [[Rejestry ANTIC-a#DMACTL|rejestr DMACTL $D400]]; może ona wynosić 0, 256, 320 lub 384 piksele trybu najwyższej rozdzielczości ([[Graphics 8]]), czyli odpowiednio 0, 32, 40 lub 48 kolumn w trybie znakowym używanym przez systemowy edytor ekranowy. Ile to jest w rzeczywistości pikseli, decyduje wybrany tryb graficzny.

Wysokość obrazu definiowana jest przez [[ANTIC Display List|Display List]]. Wysokość ta może wahać się w zakresie od zera do 240 linii skaningowych (pikseli) trybu najwyższej rozdzielczości, czyli do 30 wierszy trybu znakowego używanego przez systemowy edytor ekranowy. Powyżej tej wartości następuje zerwanie synchronizacji pionowej.

ANTIC generuje zarówno tryby tekstowe, jak i graficzne. Tryby tekstowe wymagają zdefiniowania zestawu 64 lub 128 znaków w matrycy 8x8 pikseli, druga połowa zestawu (z całości 256 znaków) jest automatycznie generowana jako powtórzenie pierwszej z odwróceniem kolorów (czarne znaki na białym tle). Układ sprzętowo realizuje takie funkcje jak np. tłumienie znaków w [[Inverse video|inverse video]] (stają się niewidoczne), odwracanie kolorów (znaki w inverse video są wyświetlane jak znaki "normalne") oraz lustrzane odbicie wszystkich znaków w pionie (CHRCTL).

Ponadto ANTIC umożliwia poprzez Display List ustawienie w każdej linii między innymi:

* dowolnego sprzętowego trybu graficznego lub tekstowego
* wygenerowania pustej lub pustych linii obrazu (np. do przesunięcia części lub całości obrazu)
* od którego adresu ma się zacząć generowanie danej linii
* sprzętowego [[Scroll|scrolla]] pionowego lub poziomego
* żądania przerwania [[DLI]]

Pozwala to na kontrolę tworzenia obrazu z dokładnością co do linii skaningowej. Przy wykorzystaniu sztuczek programowych, kontrola obrazu może być jeszcze dokładniejsza.

ANTIC był pierwszym układem zastosowanym w komputerze domowym, który dawał tak zaawansowane możliwości.

== Zobacz też ==

* [[Rejestry ANTIC-a]]

== Bibliografia ==

* [http://www.atarimania.com/documents/atari-engineering-information-system-item-master_list.pdf Atari Engineering Information System - Item Master List]. Atari, Inc. 13 stycznia 1984, s. 141, 162, 249[http://www.atarimania.com/documents-atari-400-800-xl-xe-internal-documents_4_8.html [1]]
* [http://atariage.com/forums/topic/74377-master-chip-listing/?p=909032 LSI Test Master File Contents]. Atari, Inc. 28 czerwca 1984
* [http://www.atarimuseum.com/ahs_archives/archives/pdf/computers/8bits/1400xlprodspecs-rev1a.pdf Atari 1400XL Home Computer Product Specification], CO61907 Rev. 1A. Atari, Inc. 7 czerwca 1983. s. 2-3, 8[http://www.atarimuseum.com/computers/8BITS/XL/1400xl/1400.html [2]]
* [http://www.atarimuseum.com/ahs_archives/archives/pdf/computers/8bits/1450xlprodspecs-rev1a.pdf Atari 1450XL Home Computer Product Specification], CO61908 Rev. 1A. Atari, Inc. 6 czerwca 1983. s. 3, 9[http://www.atarimuseum.com/computers/8BITS/XL/1450xld/1450xld.html [3]]
* [http://www.atarimania.com/documents/Atari_600XL_Computer_Field_Service_Manual_Rev_1.pdf Atari 600XL Computer Field Service Manual], FD100610 Rev. 1. Atari, Inc. Październik 1983, Tech Tip nr 20[http://www.atarimania.com/documents-atari-400-800-xl-xe-technical-documents_3_8.html [4]]

== Odnośniki zewnętrzne ==

* [http://krap.pl/mirrorz/atari/homepage.ntlworld.com/kryten_droid/Atari/800XL/atari_hw/antic.htm ANTIC Data Sheet]
* [http://krap.pl/mirrorz/atari/www.xmission.com/~trevin/atari/antic_pinout.html ANTIC Pinout Diagram]
* [http://www.beipmu.com/Antic_Timings.txt ANTIC Timings] by Bennet i jego [http://krap.pl/mirrorz/atari/www.beipmu.com/Antic_Timings.txt mirror].
* [http://pl.wikipedia.org/wiki/ANTIC ANTIC] w Wikipedii
* [http://www.atariage.com/forums/topic/172580-antic-decap-and-reverse-engineering/ wątek] na forum [[AtariAge]] poświęcony analizie wewnętrznej struktury ANTIC-a

[[Kategoria:Atari 8-bit]]

ANTIC (układ) - Historia wersji

imported>Atariki recovery: Reconstructed from archived HTML; see provenance manifest