Tekst źródłowy strony XL-Art

[[File:Xl-art screenshots .gif]]

Rozbudowany program graficzny dla najpopularniejszego kolorowego trybu graficznego w 8-bitowym Atari, czyli [[Graphics 15]]. Jest to prawdopodobnie najlepszy program tego typu dla małego Atari. Autorem XL-Art był '''Dirk Reiners''', który napisał go między 1986-1987 r. (zajęło mu to 21 miesięcy - napisał 10 tys. linii kodu asemblera 6502). Program został opublikowany w 1988 r., a dystrybutorem została niemiecka firma Compy Shop. Przez lata zmienił się jednak właściciel praw do programu - Compy Shop odsprzedało prawa do firmy Klaus Peters Electronic (za 500 marek) a następnie ten ostatni przekazał te prawa dla klubu [[ABBUC]] (za 1000 marek niemieckich). Tak więc obecnie prawa do XL-ART ma ABBUC jednak  nie wydał go jeszcze w żadnym magazynie ani numerze specjalnym [informacja z [http://atarionline.pl/forum/comments.php?DiscussionID=285 tego źródła]].

Jak na swoje lata program wyróżnia się nowoczesnym interfejsem i ergonomią działania - skróty klawiszowe przyspieszają obsługę, zaś zaawansowane opcje pozwalają przekształcać tworzoną grafikę na wiele sposobów (odbicia lustrzane, swobodne deformacje, kopiowanie i wstawianie fragmentów obrazu, itd.). Cenną rzeczą jest opcja "aktywnego" UNDO, czyli możliwość cofania i przywracania zmian w obrazie podczas edycji, aż do przełączenia się na inne narzędzie (funkcja ta ukryta jest pod klawiszem "Delete"). Program umożliwia ładowanie 4-kolorowych obrazków w [[PIC|spakowanym]] formacie [[Koala Microillustrator|Koali MicroIlustratora]] oraz jako [[MIC|nieskompresowany]] obraz. Oddzielna opcja pozwala załadować dodatkowe czcionki. Nazw obrazków/czcionek do załadowania nie trzeba wpisywać - wystarczy wcisnąć FIRE w joysticku w odpowiedzi na prośbę o podanie nazwy pliku, a pokaże się spis wszystkich dostępnych obrazków lub fontów. Zdefiniowane przez użytkownika kształty kursora do rysowania oraz kolorowe wzorki (bo i to umożliwia ten edytor) można nagrywać i wczytywać, podobnie jak fragmenty obrazu. W porównaniu z [[RAMbrandt]], program działa naprawdę szybko i niezawodnie, co nie dziwi, jako że był w 100% napisany w kodzie maszynowym. XL-Art zdobył dużą popularność wśród użytkowników Atari, wielu grafików używało go do tworzenia swoich prac.

== Klawiszologia ==

{|
|-
| '''Skrót klawiszowy'''
| '''Znaczenie'''
|-
| 0,1,2,3
| wybór koloru, przy czym klawisz "0" jest kolorem tła
|-
| 4 - 9 oraz Shift + 0 - 9
| wybór kolorowego wzorka
|-
| Ctrl + 0 - 9
| zmiana kształtu kursora (jednokolorowego)
|-
| Shift + Ctrl + 0
| standardowy kursor
|-
| Shift + Ctrl + 1 - 9
| inne kolorowe kursory
|-
| ESC
| przerwanie danej operacji
|-
| Q
| ramka
|-
| W
| wypełniony prostokąt
|-
| E
| koło
|-
| R
| dysk (wypełnione koło)
|-
| T
| wypełnienie aktywnym kolorem lub wzorkiem
|-
| Y
| stawianie pojedynczych punktów
|-
| U
| linia prosta (odcinek)
|-
| I
| linia ciągła (łączona)
|-
| P
| skok do górnej belki narzędziowej (także w trybie ZOOM)
|-
| A
| rysowanie ciągłe
|-
| S
| promień
|-
| D
| skasowanie (wyczyszczenie) obrazu  (potwierdzenie/anulowanie klawiszami Y/N)
|-
| F
| "stapianie" fragmentu obrazu (po uprzednim jego zaznaczeniu)
|-
| G
| generowanie losowego, wielokolorowego szumu (po zaznaczeniu fragmentu)
|-
| H
| "rozwodnienie" fragmentu obrazu
|-
| J
| powiększenie obrazu czyli tryb ZOOM
|-
| K
| wpisywanie tekstu (standardową lub wgraną czcionką) aktualnie wybranym kolorem lub wzorkiem; zatwierdzenie tekstu następuje po wciśnięciu klawisza Return
|-
| :
| skok do dolnego paska narzędziowego (także w trybie ZOOM)
|}

Większość w/w komend jest dublowanych przez kliknięcie kursorem na odpowiednie ikony dolnego paska narzędziowego.

== Podsumowanie ==

Zalety:

* szybkość działania
* wygodny, nowoczesny i intuicyjny interfejs
* wiele rozbudowanych i zaawansowanych funkcji edycyjnych
* obsługa za pomocą joysticka ale można też używać myszki z [http://en.wikipedia.org/wiki/Commodore_64 C64] (w trybie emulacji joysticka), co daje niezły rezultat
* kilkustopniowe cofanie etapów rysowania obrazka (Undo)

Wady:

* brak wsparcia dla używania większej ilości kolorów np. przez wykorzystanie przerwań [[DLI]] (jak w programie graficznym "Fun with Art")
* w przeciwieństwie do [[RAMbrandt|RAMbrandta]], obsługuje tylko #15 tryb graficzny (kolorowy, 160x192 pikseli)
* niezbyt dobre działanie z dyskami w gęstości Double Density (choć to może bardziej zależne od załączonego z programem [[DOS|DOSu]])
* brak modułu do animacji i wydruku (jak w RAMbrandt)
* czasem, po dłuższej pracy, program potrafi się 'zawiesić' (choć być może to wada kopii, w których złamano zabezpieczenie)
* nie wspiera tabliczek graficznych (np. [[CX77|Atari Touch Tablet]] i [[KoalaPad|Koala Pad Touch Tablet]])

<br />
Do Polski "XL-Art" dotarł głównie poprzez środowisko giełdowe, w różnych wersjach (sygnowany przez [[Crack-grupa|grupy crackerskie]] takie jak [[CCA|Copy-Crew Amsterdam]] czy ''[[Doomsday Developments]]'').

<br />

== Linki ==

* [https://www.quora.com/How-do-people-write-more-than-10-000-lines-of-code-by-themselves-What-kind-of-an-individual-project-could-need-that-What-are-the-challenges-that-programmers-face-while-coding-such-a-huge-system-How-much-proficiency-is-needed-to-reach-this-level/answer/ wspominki autora programu]
* [http://pokeysoft.no/games/files/pokeysoft/Utility%20U115a.zip download]
* [http://atarionline.pl/v01/index.php?ct=utils&sub=2.%20Grafika&tg=XL-Art#XL-Art alternatywny download]

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Programy użytkowe]]
[[Kategoria:Programy graficzne]]