Tekst źródłowy strony XL

Seria komputerów rozpoczęta w 1982 roku przez model [[1200XL]]. Cechą charakterystyczną komputerów i urządzeń peryferyjnych jest kremowo-brunatne ubarwienie i metalowe elementy wykończenia (np. klawisze funkcyjne).

== Modele ==

Do serii należą następujące komputery:

=== Komputery seryjne ===

* [[1200XL]] - pierwszy z serii (bezpośredni następca Atari [[1200]])
* [[600XL]]
* [[800XL]] - najbardziej znany model
* [[800XLF]]
* [[800XLS]]
* [[900XLF]] - początkowa nazwa [[65XE]]

=== Prototypy ===

* [[1200XLS]]
* [[1250XLD]] / [[1450XLD]]
* [[800XLD]]
* [[800XLCR]]
* [[900XLA]]
* [[1400XL]]
* [[1450XL]]
* [[1600XL]]
* [[1650XLD]]
* [[1850XLD]] - klon [http://pl.wikipedia.org/wiki/Amiga Amigi]

== Peryferia ==

Do serii XL należą następujące urządzenia peryferyjne:

* [[1010]]
* [[1020]]
* [[1025]]
* [[1027]]
* [[1027plus]]
* [[1029]]
* [[1030]]
* [[1050]]
* [[1053]]
* [[1055]]
* [[1060]]
* [[1064]]
* [[1090]]
* [[CX22]]
* [[CX75]]
* [[CX77]]

== Gniazda ==

Najważniejszą innowacją serii XL jest złącze [[PBI]] (nie ma go w 1200XL). Pozwala ono m.in. na podłączenie rozszerzenia pamięci (1064) oraz urządzeń peryferyjnych takich jak [[1090]], [[Multi I/O]] itp. Oprócz tego seria XL charakteryzowała się gniazdem kartridża umieszczonym ponad klawiaturą (słynna "popielniczka"). W tym miejscu występuje ono w modelu [[1200XLS]] i późniejszych.

=== Lista gniazd ===

* [[Gniazdo SIO|gniazdo SIO]]
* dwa [[Gniazdo joysticka|gniazda joysticka]]
* [[Gniazdo cartridge'a|gniazdo cartridge'a]]
* [[PBI|gniazdo PBI]]
* [[Gniazdo monitorowe|gniazdo monitorowe]]
* [[Gniazdo zasilania|gniazdo zasilania]]
* [[Gniazdo klawiatury|gniazdo klawiatury]] (wewnątrz komputera)

== Klawiatura ==

Klawiatura w tej serii ma 57 klawiszy zwykłych oraz klawisze funkcyjne: Help, Start, Select, Option, Reset.

Klawisze funkcyjne mają znaczenie przy starcie komputera (w zależności od zainstalowanego [[OS]] - zobacz [[FAQ#Obsługa|FAQ - Obsługa]]). Oprócz wymienionych klawiszy funkcyjnych i standardowych elementów QWERTY klawiatura ma też takie klawisze jak "Control" czy "Escape".

=== F1-F4 ===

W modelach 1200XL, 1200XLS, 1200XLD, 1400XL, 1450XL, 1450XLD, 1600XL, 1650XLD, 1850XLD na klawiaturze znajdują się cztery dodatkowe klawisze funkcyjne F1-F4. Pozostałe ich nie mają, jednak odpowiednie procedury obsługi znajdują się w ROM-ie systemu operacyjnego, można więc te klawisze stosunkowo łatwo dodać. Trzeba jednak pamiętać, że jeśli komputer ma rozszerzenie pamięci zgodne ze [[130XE]], będzie konflikt.

Klawisze F1-F4 można przedefiniować, maja one w systemie oddzielną od reszty klawiatury tablicę definicji wskazywaną wektorem FKDEFP ($60). System przypisuje im następujące znaczenie:

* '''F1''' - przesunięcie kursora w górę (cursor up)
* '''F2''' - przesunięcie kursora w dół (cursor down)
* '''F3''' - przesunięcie kursora w lewo (cursor left)
* '''F4''' - przesunięcie kursora w prawo (cursor right)
* '''Shift/F1''' - ustawienie kursora w lewym górnym rogu ekranu (cursor home)
* '''Shift/F2''' - ustawienie kursora w lewym dolnym rogu ekranu (cursor bottom)
* '''Shift/F3''' - dosunięcie kursora do lewego marginesu (cursor to left margin)
* '''Shift/F4''' - dosunięcie kursora do prawego marginesu (cursor to right margin)

Część funkcji uzyskiwanych z klawiszem CONTROL jest zdefiniowana na stałe:

* '''Ctrl/F1''' naciskane naprzemiennie włącza i wyłącza działanie pozostałych klawiszy. Kiedy klawiatura jest w ten sposób "wyłączona", powinna świecić się sygnalizująca ten fakt dioda '''L1'''.
* '''Ctrl/F2''' wyłącza DMA układu [[ANTIC (układ)|ANTIC]] (zob. [[Rejestry ANTIC-a#DMACTL|DMACTL]]), czyli generowanie przez komputer obrazu. Ponowne włączenie następuje po naciśnięciu dowolnego innego klawisza.
* '''Ctrl/F3''' włącza i wyłącza klik klawiatury.
* '''Ctrl/F4''' przełącza wbudowane zestawy znaków, z CHARSET 1 na CHARSET 2 i z powrotem. Gdy aktywny jest CHARSET 2 (tzw. "międzynarodowy zestaw znaków", zob. [[ATASCII]]), powinna świecić się dioda '''L2'''.

Wymienione diody - oznaczone jako L1 i L2, a nazywane w literaturze "LED 1" i "LED 2" - występują w tych samych modelach, które mają klawisze F1-F4. '''Diodami sterują bity rejestru [[Rejestry PIA#PORTB|PORTB]], tego samego, który jest używany w rozszerzeniach pamięci zgodnych ze [[130XE]]'''.

[[Kategoria:Atari 8-bit]]