Tekst źródłowy strony SONari

[[File:Sonari play.jpg]]

Rozszerzenie możliwości dźwiękowych ośmiobitowego Atari autorstwa [[Tori|Toriego]] o znany z [http://pl.wikipedia.org/wiki/ZX_Spectrum ZX Spectrum] lub [[ST|Atari ST]] układ [https://en.wikipedia.org/wiki/Programmable_sound_generator PSG].

== Charakterystyka ==

Rozwiązanie bazuje na ogólnodostępnych układach TTL i dostępne jest w postaci cartridge'a.

Wersja zaprezentowana na forum Atari Area przystosowana jest do współpracy z układami [http://raven1.magix.net/sonari/Microchip%20AY-3-8910.pdf AY-3-8910] oraz [http://raven1.magix.net/sonari/ym2149.pdf YM2149].

PSG taktowany jest [[NTSC vs PAL|częstotliwością bazową Atari]].

Dźwięk wyprowadzony jest z urządzenia za pomocą pojedynczego gniazda jack 3,5 mm.

Istnieją dwie wersje urządzenia.

=== Wersja prototypowa ===

Nie jest dalej nierozwijana. Na płytce mieści się jedno gniazdo na układ AY lub YM.

==== Mapa pamięci ====

* $D500 - odczyt: dana z rejestru, zapis: wybór rejestru
* $D501 - odczyt: indeks rejestru, zapis: zapis danej do rejestru

Ponieważ zastosowano niepełny dekoder, dekodowany jest najmłodszy bit adresu.

=== Wersja oficjalna ===

Na płytce znajdują się dwa gniazda na układy AY lub YM, przy czym można obsadzić chipami dowolną ilość dostępnych gniazd.
Nie ma obowiązku obsadzania układu lewego oraz ewentualnie prawego (w związku z tym zawsze należy pamiętać o detekcji obydwu układów) - w szczególnym przypadku obydwa gniazda mogą być puste, co prowadzi oczywiście do niemożności detekcji SONari.

Do celów detekcji każdy z układów można skonfigurować osobno lutując na płycie jumpery SJ1 dla układu lewego i SJ2 dla prawego.

* SJx w pozycji 'Y' - w gnieździe znajduje się układ YM
* SJx w pozycji 'A' - w gnieździe znajduje się układ AY

Odczyt rejestru IOA (14) układu PSG powinien zwrócić wartość $53 ('S') z najwyższym bitem ustawionym kiedy skonfigurowany jest układ AY (lub skasowanym kiedy skonfigurowany jest YM), natomiast odczyt IOB (15) zwróci zawsze wartość $4E ('N').

Po wymianie układu na inny polecana jest zmiana konfiguracji odpowiedniego jumpera SJ1 lub SJ2.

Dodatkowo obszar w jakim znajdują się rejestry rozszerzenia może być skonfigurowany za pomocą wlutowania jednego z jumperów SJ3..SJ10.
Cały obszar adresowy strony $D5 został logicznie podzielony na 8 slotów po 32 rejestry. Każdy jumper odpowiada za dostępność rejestrów urządzenia w odpowiednim obszarze:

* SJ3  - $D500..$D51F
* SJ4  - $D520..$D53F
* SJ5  - $D540..$D55F
* SJ6  - $D560..$D57F
* SJ7  - $D580..$D59F
* SJ8  - $D5A0..$D5BF
* SJ9  - $D5C0..$D5DF
* SJ10 - $D5E0..$D5FF

Jako standard przyjęto ustawienie jumpera SJ6.

==== Mapa pamięci ====

* $D5x0 - lewy układ - odczyt: dana z rejestru, zapis: wybór rejestru
* $D5x1 - lewy układ - odczyt: indeks rejestru, zapis: zapis danej do rejestru
* $D5x2 - prawy układ - odczyt: dana z rejestru, zapis: wybór rejestru
* $D5x3 - prawy układ - odczyt: indeks rejestru, zapis: zapis danej do rejestru

Ponieważ zastosowano niepełny dekoder, dekodowane są najmłodsze dwa bity adresu.

== Mapowanie kanałów ==

Obydwie wersje urządzenia mapują kanały PSG do kanałów stereo w standardzie ABC (tzw. "polskie stereo"). Oznacza to że kanały A+B znajdą się na lewym kanale audio, a kanały B+C na prawym.

W analogicznych rozwiązaniach dostępnych na ZX Spectrum często używa również mapowania ACB (tzw. "czeskie stereo"), co oznacza że kanały A+C znajdą się na lewym kanale audio, zaś C+B na prawym.

Niektóre programy pozwalają na zmianę mapowania kanałów np. [[PSG Player]].

== Zobacz też ==

* [[Evie]]
* [[YAMari]]
* [[SAMari]]
* [[SIDari]]
* [[TIGari]]
* [[Slight SID]]

== Odnośniki zewnętrzne ==

* [http://www.atari.org.pl/forum/viewtopic.php?id=13250 Dyskusja] na forum [[Atari Area]]
* [http://www.atari.org.pl/forum/viewtopic.php?pid=246342#p246342 Płytka PCB + spis elementów projektu] by Mq na AArea
* [http://atari.myftp.org/atari8bit/sonari/sonari.html Strona projektu]

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Rozszerzenia]]